Na Hamis Shimye
TAMKO la Jumuiya ya Madola kuhusu Tanzania limeibua maswali mengi kuhusu usawa, uhalisia na msingi wa tathmini zake. Kwa mtazamo wangu, tamko hilo halikutoa picha kamili ya hali ya Tanzania.
Badala yake, lilijikita zaidi katika madai yanayobishaniwa huku likipuuza mambo mengi yanayoonyesha maendeleo, uthabiti na jitihada za taifa letu katika kuimarisha utawala wa sheria na demokrasia.
Inasikitisha kuona taasisi inayojinasibu kusimamia haki, usawa na ushirikiano wa kimataifa ikitoa tathmini ambayo haikuonyesha kuzingatia kwa kina maelezo ya Serikali ya Tanzania wala muktadha wa mfumo wa sheria unaofanya kazi nchini. Hali hiyo inaacha taswira kwamba hitimisho lilitangulia uchambuzi wa kina na wa pande zote.
Hakuna anayepinga kwamba demokrasia inahitaji kukosolewa pale panapokuwa na mapungufu. Hata hivyo, ukosoaji huo unapaswa kujengwa juu ya ushahidi uliothibitishwa, kusikiliza pande zote na kuzingatia mazingira halisi ya kila nchi.
Kukazia upande mmoja pekee kunaweza kuondoa taswira ya kutokuwa na upendeleo ambayo taasisi za kimataifa zinapaswa kuilinda kwa uangalifu mkubwa.
Tanzania ni taifa huru linaloongozwa na Katiba, sheria na taasisi zake. Mashauri yanayokuwa mbele ya mahakama yanapaswa kuachiwa yaamuliwe kwa mujibu wa sheria, si kuhukumiwa kupitia matamko ya nje.
Heshima kwa utawala wa sheria inapaswa kuanza kwa kuheshimu uhuru wa vyombo vya sheria kutekeleza wajibu wake bila shinikizo.
Aidha, ni vigumu kuelewa kwa nini tamko hilo halikutoa uzito unaostahili kwa mafanikio ambayo Tanzania imeyapata katika kudumisha amani, umoja wa kitaifa na utulivu wa kisiasa. Tathmini yenye uwiano haipaswi kuangalia changamoto pekee; inapaswa pia kutambua hatua chanya ambazo taifa limezipiga katika safari yake ya maendeleo.
Jumuiya ya Madola inapaswa kutambua kuwa uaminifu wake unategemea uwezo wake wa kuwatendea wanachama wote kwa usawa na bila upendeleo. Inapotoa tamko linaloweza kutafsiriwa kuwa linaegemea upande mmoja, inahatarisha hadhi yake kama taasisi inayopaswa kusimamia haki na ushirikiano kwa misingi ya ukweli na usawa.
Watanzania wanastahili kuheshimiwa kama wananchi wa taifa huru. Tanzania inastahili kukosolewa pale panapokuwa na msingi wa kufanya hivyo, lakini ukosoaji huo lazima uzingatie ukweli, ushahidi na muktadha wa nchi husika. Huo ndio msingi wa diplomasia yenye kuheshimiana na ushirikiano wa kweli.
Tamko la Jumuiya ya Madola linapaswa kuwa mwanzo wa mazungumzo ya kujenga, si chanzo cha hitimisho linalozua hisia kwamba sauti ya Tanzania haikusikilizwa kwa uzito unaostahili. Ushirikiano wa kimataifa hujengwa kwa kuheshimiana, kusikilizana na kutafuta ukweli kwa uwazi.
Mwisho, historia haitawahukumu wale wanaotoa ukosoaji pekee, bali pia itahukumu ikiwa ukosoaji huo ulijengwa juu ya ukweli, usawa na uadilifu.
Hayo ndiyo maadili ambayo Jumuiya ya Madola inapaswa kuyaonyesha kwa vitendo inapozungumzia nchi wanachama wake, ikiwemo Tanzania.