Na Gulatone Masiga
KATIKA siku za karibuni, ziara ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt Samia Suluhu Hassan, nchini Urusi imeibua mijadala mbalimbali kuhusu mwelekeo wa sera ya mambo ya nje ya Tanzania.
Wapo wanaoona kuwa hatua hiyo inaweza kutafsiriwa kama ishara ya Tanzania kuhamisha ushirikiano wake wa kimkakati kutoka kwa washirika wake wa jadi wa maendeleo, hususani Marekani na nchi za Umoja wa Ulaya.
Hata hivyo, tafsiri hiyo haionekani kuendana na historia ya diplomasia ya Tanzania, mazingira ya sasa ya uchumi wa dunia, wala maslahi mapana ya taifa.
Tanzania haibadili washirika, inapanua fursa
Kwa zaidi ya nusu karne, Tanzania imejenga sera ya mambo ya nje inayojengwa juu ya misingi ya kutofungamana na upande wowote, kuheshimu mamlaka ya mataifa mengine, na kushirikiana na nchi zote kwa msingi wa manufaa ya pande zote.
Katika mazingira ya sasa ya dunia yenye ushindani mkubwa wa kiuchumi, diplomasia ya kisasa haiwalazimishi mataifa kuchagua upande mmoja dhidi ya mwingine.
Mataifa mengi duniani ikiwemo Tanzania yana mahusiano mazuri na Washington, Brussels, Beijing, Moscow, New Delhi na Ankara kwa wakati mmoja kwa sababu lengo kuu ni kutafuta fursa za maendeleo.
Kwa mantiki hiyo, ziara ya Rais Samia nchini Urusi haipaswi kutazamwa kama kuondoka kwa washirika wa jadi, bali kama jitihada za kuongeza wigo wa ushirikiano wa kiuchumi, biashara, teknolojia na uwekezaji.
Dunia ya leo inahitaji ushirikiano wa pande nyingi
Katika karne ya 21, nguvu ya Taifa haiamuliwi tena na idadi ya marafiki wake wa jadi pekee, bali uwezo wake wa kufungua masoko mapya, kuvutia teknolojia mpya na kupata vyanzo vipya vya mitaji.
Tanzania inaendelea kunufaika na ushirikiano wake na Marekani na Umoja wa Ulaya katika sekta za afya, elimu, kilimo, biashara na uwekezaji. Ukweli huu haupingiki.
Lakini ukweli mwingine usiopingika ni kwamba hakuna Taifa linaloweza kufikia malengo ya uchumi wa kati na maendeleo ya viwanda kwa kutegemea washirika wachache pekee.
Ndio maana nchi nyingi duniani zimekuwa zikitafuta fursa mpya katika masoko na vituo vipya vya teknolojia bila kuacha mahusiano yao ya awali.
Fursa za Teknolojia na uhamishaji wa maarifa
Urusi ni moja ya nchi zenye uwezo mkubwa katika sayansi, utafiti, teknolojia ya viwanda, anga za juu, usalama wa mtandao, elimu ya juu na ubunifu wa kiteknolojia.
Kwa Tanzania inayolenga uchumi wa viwanda na uchumi wa kidijitali, ushirikiano katika maeneo haya unaweza kusaidia kujenga uwezo wa ndani wa wataalamu, wahandisi, watafiti na wabunifu.
Diplomasia ya maendeleo haiishii kwenye misaada. Mara nyingi thamani kubwa zaidi hupatikana katika uhamishaji wa teknolojia, mafunzo ya wataalamu na uwekezaji katika sekta zinazozalisha ajira.
Nishati na Madini ni Sekta muhimu kwa Uchumi wa Tanzania
Tanzania ina utajiri mkubwa wa madini muhimu kwa uchumi wa dunia wa siku zijazo, ikiwemo dhahabu, nikeli, grafaiti, makaa ya mawe na madini muhimu kwa teknolojia za kisasa. Aidha, Taifa linaendelea kuwekeza katika gesi asilia na miradi mingine ya nishati.
Ushirikiano na Urusi unaweza kufungua milango ya teknolojia za uchimbaji, uongezaji thamani wa madini, mafunzo ya wataalamu wa nishati na uwekezaji katika miradi ya kimkakati. Lengo si kubadilisha wawekezaji waliopo, bali kuongeza idadi ya washirika wanaoweza kushiriki katika safari ya maendeleo ya taifa.
Masoko mapya kwa mazao ya Kilimo
Kilimo kinaendelea kuwa uti wa mgongo wa uchumi wa Tanzania na chanzo kikubwa cha ajira kwa wananchi wengi.
Katika miaka ya hivi karibuni Tanzania imeongeza uzalishaji wa kahawa, chai, ndizi, matunda, mbogamboga, viungo na mazao mengine ya biashara.
Changamoto kubwa si uzalishaji pekee, bali upatikanaji wa masoko ya uhakika. Ndiyo maana diplomasia ya uchumi inalenga kufungua milango ya masoko mapya kwa bidhaa za Tanzania duniani.
Ikiwa ziara za kidiplomasia zinaweza kusaidia kuongeza mauzo ya kahawa ya Mbinga, Kagera au Kilimanjaro, chai ya Njombe, ndizi za Moshi au Bukoba, parachichi za Mbeya, matunda ya Morogoro au maua na mbogamboga za Arusha katika soko la Urusi na eneo la Eurasia, basi manufaa yake yataonekana moja kwa moja kwa wakulima na wafanyabiashara wa Tanzania.
Tanzania inaweza kushirikiana na wote
Hoja kwamba Tanzania inapaswa kuchagua kati ya Moscow kwa upande mmoja na Washington au Brussels kwa upande mwingine haipatani na misingi ya sera ya mambo ya nje ya Tanzania.
Tanzania imejijengea heshima ya kimataifa kwa uwezo wake wa kuzungumza na kila upande bila kuwa sehemu ya migogoro ya nguvu kubwa duniani.
Huo ndio msingi uliowekwa na waasisi wa taifa na ndio unaoendelea kuifanya Tanzania kuwa mshirika anayeheshimika kimataifa.
Katika dunia inayobadilika haraka, nguvu ya diplomasia ya Tanzania haitokani na kufunga milango kwa baadhi ya mataifa, bali kufungua milango mingi zaidi ya ushirikiano.
Hitimisho
Ziara ya Rais Samia nchini Urusi haipaswi kutafsiriwa kama kuachana na Marekani au Umoja wa Ulaya, wala kama kubadili washirika wa maendeleo. Badala yake, inapaswa kuonekana kama sehemu ya mkakati mpana wa Tanzania wa kupanua fursa za biashara, uwekezaji, teknolojia, nishati, madini na masoko ya bidhaa zake duniani.
Katika diplomasia ya kisasa, mafanikio hayapimwi kwa idadi ya washirika wanaoachwa nyuma, bali kwa idadi ya fursa mpya zinazofunguliwa kwa manufaa ya wananchi.
Tanzania inaweza kuendelea kuwa rafiki wa Washington, Brussels, Beijing, New Delhi na Moscow kwa wakati mmoja, mradi mahusiano hayo yote yawe na lengo moja kuu la kulinda maslahi ya Taifa na kuboresha maisha ya Watanzania.
Kwa Maoni Na Ushauri
0768497974
About the Author
