Na Iddy Mkwama
KATIKA miaka ya karibuni, Mamlaka ya Dawa na Vifaa Tiba (TMDA) imeendelea kujijengea heshima na imani kubwa miongoni mwa Watanzania kwa namna inavyosimamia kwa weledi usalama, ubora na ufanisi wa dawa, vifaa tiba na vitendanishi nchini.
Kwa mwaka unaoishia Desemba 2025, TMDA imeandika historia mpya ya mafanikio, ikionyesha wazi kuwa taasisi za umma zinaweza kufanya kazi kwa ubora, uwazi na matokeo yanayogusa maisha ya wananchi moja kwa moja.
Kwa mujibu wa Msemaji wa TMDA, Gaudensia Simwanza, mamlaka hiyo imeongeza juhudi zake katika kudhibiti dawa bandia na zisizo na ubora kwa kufanya ukaguzi wa mara kwa mara katika maduka ya dawa, hospitali na mipakani.
“Tumeimarisha mifumo yetu ya ufuatiliaji na udhibiti kwa kutumia teknolojia ya kisasa, hali iliyotuwezesha kugundua na kuondoa sokoni dawa hatarishi kwa wakati,” anasema Simwanza.
Mwaka 2025 umebeba mafanikio makubwa yanayoonekana wazi.
Moja ya mafanikio hayo ni kuongezeka kwa kasi ya usajili wa dawa mpya salama na zenye ubora, hatua iliyorahisisha upatikanaji wa tiba kwa magonjwa mbalimbali.
Aidha, TMDA imefanikiwa kupunguza kwa kiasi kikubwa uwepo wa dawa zisizosajiliwa, jambo lililokuwa changamoto kwa muda mrefu.
Mkurugenzi Mkuu wa TMDA, Dkt. Adam Fimbo, anasisitiza kuwa mafanikio haya yametokana na nidhamu ya kazi, uwajibikaji na mapambano dhidi ya vitendo vya rushwa na ubadhirifu. Anasema, “Hatuna nafasi kwa mtu yeyote anayehujumu afya za Watanzania.
Tumekuwa mstari wa mbele kupambana na uchepushaji wa dawa za serikali kwenda sekta binafsi, na hatutasita kuchukua hatua kali kwa wanaobainika.”
Katika kuonesha ubora wa kazi zake, TMDA imetekeleza kwa mafanikio mifano hai ya shughuli zake kumi muhimu.
Kwanza, imefanikiwa kutokomeza mtandao mkubwa wa usambazaji wa dawa bandia uliokuwa ukihatarisha maisha ya wananchi katika mikoa ya mipakani. Pili, imeanzisha mfumo wa kidijitali wa kufuatilia dawa kutoka zinapoingia nchini hadi zinapomfikia mtumiaji wa mwisho.
Tatu, TMDA imeendesha kampeni ya Kitaifa ya elimu kwa umma kuhusu madhara ya matumizi holela ya dawa, ikiwafikia maelfu ya wananchi kupitia vyombo vya habari na mikutano ya hadhara. Nne, imeongeza idadi ya maabara za kisasa kwa ajili ya kupima ubora wa dawa, hali iliyoongeza kasi ya uthibitishaji.
Tano, mamlaka imefanikiwa kudhibiti matumizi ya dawa za kuongeza maumbile, zikiwemo zinazodaiwa kuongeza makalio na viungo vingine, ambazo zilikuwa zikienea kwa kasi miongoni mwa vijana. Katika hili, Dkt. Fimbo amekuwa kinara wa kampeni za uelimishaji, akionya juu ya madhara makubwa kiafya yanayoweza kujitokeza.
Sita, TMDA imeimarisha ushirikiano na taasisi za kimataifa, jambo lililosaidia kubadilishana uzoefu na kupata teknolojia mpya za udhibiti. Saba, imefanikiwa kuongeza ufanisi katika utoaji wa vibali vya uingizaji na usambazaji wa dawa, na hivyo kupunguza urasimu uliokuwa ukilalamikiwa na wadau.
Nane, mamlaka imeendesha operesheni maalum za kushtukiza katika maduka ya dawa na kubaini ukiukwaji wa sheria, hatua iliyosaidia kuimarisha nidhamu ya soko. Tisa, imeweka mkazo katika mafunzo ya wataalamu wake ili kuongeza uwezo wa kitaaluma na utendaji kazi.
Kumi, TMDA imeanzisha mifumo ya malalamiko kwa wananchi ili waweze kutoa taarifa kuhusu dawa zisizo salama au huduma zisizoridhisha, jambo lililosaidia kuongeza uwazi na uwajibikaji.
Wizara ya Afya imekuwa ikitoa pongezi mara kwa mara kwa TMDA kutokana na utendaji wake uliotukuka.
Katika taarifa mbalimbali, Wizara imeeleza kuwa mchango wa TMDA umeongeza kwa kiasi kikubwa usalama wa huduma za afya nchini na kuimarisha imani ya wananchi kwa sekta hiyo.
Simwanza anabainisha kuwa mafanikio hayo hayakuja kwa bahati mbaya bali ni matokeo ya mipango madhubuti na ushirikiano wa wadau mbalimbali.
“Tunafanya kazi kwa karibu na vyombo vya ulinzi na usalama, wataalamu wa afya pamoja na jamii kwa ujumla kuhakikisha kuwa kila dawa inayotumika nchini ni salama,” anasema.
Kwa upande wake, Dkt. Fimbo anaweka wazi kuwa dira ya TMDA ni kuona Tanzania inakuwa mfano wa kuigwa katika udhibiti wa dawa barani Afrika.
“Tunajivunia tulipotoka, lakini hatutaridhika. Tutazidi kuboresha mifumo yetu na kuhakikisha kuwa afya za Watanzania zinalindwa kwa gharama yoyote,” anasisitiza.
Wananchi nao wameanza kuona matokeo ya kazi hizo, huku wakieleza kuongezeka kwa imani kwa dawa zinazopatikana katika vituo vya afya na maduka ya dawa.
Hali hii imechangia kupunguza matumizi ya dawa za kienyeji zisizo na uhakika wa ubora na usalama.
Kwa ujumla, mwaka unaoishia Desemba 2025 umebeba taswira chanya kwa TMDA, ikiwa ni ushahidi kwamba taasisi za umma zinaweza kufanya kazi kwa ufanisi mkubwa zinapokuwa na uongozi thabiti, uwazi na dhamira ya dhati ya kuwahudumia wananchi.
Kadri mamlaka hiyo inavyoendelea kuimarika, ndivyo pia usalama wa afya za Watanzania unavyozidi kuwa imara, na taifa linazidi kusonga mbele kwa uhakika zaidi katika sekta ya afya.
About the Author
